Wat is dat toch, de illusie van rechtvaardigheid, controle en sport!

Pieter Vermunt

Op deze fijne zomeravond waarbij de zon langzaam ondergaat en het buiten aangenaam vertoeven is, hoor ik op de achtergrond de TV-geluiden van het WK voetbal. Tja, ik hoor jullie alweer denken, Pieter is toch geen sportfanaat; nee, klopt inderdaad. Maar er is iets wezenlijks toegevoegd dit jaar bij het WK voetbal, de VAR (Video Assistent Referee). In een afgesloten ruimte screent de videoscheidsrechter de wedstrijd. Zodra de veldscheidsrechter een twijfelachtige beslissing neemt rond een cruciale spelsituatie meldt de videoscheidsrechter dat in het oortje van de veldscheidsrechter. Die kan vervolgens de wedstrijd stilleggen, zich laten informeren door de beelden, en eventueel zijn beslissing terugdraaien. Echter, als ik dan de voetbalanalytici hoor praten die er verstand van hebben,…. (bron, de Volkskrant 28 juni 2018) dan hoor ik het volgende:

1.De discussies lopen nog net zo hoog op als voorheen. Het was waarschijnlijk ook een utopie: de videoscheidsrechter zou aan alle discussies in het voetbal een eind maken. Nooit meer die onterecht gegeven strafschop of die gemiste rode kaart. Na 48 duels onder supervisie van de VAR kan die zeepbel worden doorgeprikt. Met name de wispelturigheid van de VAR werd gelaakt. Mede omdat alle voetbalbonden scheidrechters leveren is de kwaliteit niet altijd even hoog. Daardoor is het waarnemen, interpreteren en het durven nemen van besluiten soms onder de maat.

2. In slowmotion lijkt de overtreding erger
Waarom straffen scheidsrechters zwaarder bij het zien van vertraagde beelden? De Leuvense bewegingswetenschapper Jochim Spitz trekt de parallel met het terugkijken van videobeelden van misdaden. ‘In slowmotion kun je de indruk krijgen dat de dader veel meer tijd had om over zijn daden na te denken dan hij in werkelijkheid had. Daardoor kan fysiek contact beoordeeld worden als doelbewuster en ernstiger.’

3. Stilleggen heeft zijn prijs. Als we streven naar al te grote precisie, alleen maar een perfecte beslissing, dan gaat ten koste van levendigheid. Een voetbalfan wil eerst en vooral de roes, de opwinding, de vloeiende schoonheid van het spel ervaren. Precies dat wordt ondermijnd als je moet wachten met juichen (of balen) tot de scheidsrechter de videobeelden heeft bekeken. Over welke momenten in het wereldvoetbal wordt nog gesproken: “De hand-van-God-goal van Maradona in 1986. Of Franz Beckenbauer die nog steeds de vraag krijgt: in of uitbal in de finale Engeland-West-Duitsland in 1966. Soms moet er een knoop doorgehakt worden, ook al vind je de beslissing persoonlijk moeilijk te verkroppen, ook al blijft er een zweem van willekeur omheen hangen.

En juist dat laatste geeft precies aan, datgene wat ik vaak in mijn coaching probeer duidelijk te maken. Hoezeer je pech hebt, of hoe oneerlijk het is dat je baas jou heeft ontslagen en niet je collega, er is ook weer een toekomst. Natuurlijk mag je verdrietig zijn, boos zijn, machteloos voelen over soms de willekeur van het leven. Niet alles is maakbaar in onze samenleving, al denken veel mensen dat wel. Een beslissing zorgt ervoor dat er een ‘ervoor en erna’ is. Om dóór te kunnen gaan met het leven. En uiteindelijk, dan zie je weer nieuwe kansen en creëer je nieuwe mogelijkheden!

PS.. Ben benieuwd hoe het met België afloopt….